ترفند (4): يك روش ساده براي محافظت از رمز عبور

قصد داريم يك روش جالب و در عين حال ساده را به شما معرفي كنيم كه با به كار گيري آن مي تواند پسورد ياهو مسنجر و همين طور ديگر رمزهاي عبور خود را از دست هكرها در امان نگه داريد. باين ترفند كار بسياري از تروجان ها و برنامه هاي جاسوسي ، صفحه كليد را دچار اختلال خواهيد كرد . در الگوريتم بسياري از نرم افزارهاي جاسوسي صفحه كليد (Key Logger) و تروجان ها، كليد Space يا فاصله در انتهاي پسورد در نظر گرفته نشده است.

كافي است در پسوردي كه براي خود ايجاد مي كنيد، در پايان آن يك Space يا فاصله بزنيد و يك فضاي خالي يا فاصله ايجاد كنيد. به همين راحتي كار بسياري از نرم افزار هاي دشمن را دچا اختلال كرده ايد.

دقت كنيد از اين به بعد بايد هنگام وارد كردن پسورد، Space يا فاصله را هم در پايان پسورد بزنيد.

نويسنده: مسعود سروري

<پايان اين ترفند(4)>

ترفند بعدي (5) : ورود به ويندوز XP با روش بدون Password درصورت فراموش كردن پسورد User شما-<تاريخ درج ترفند (5) در وبلاگ: 6 يا 7 مهر 1385>

نكته هاي جالب نجوم

- در سطح كره ي ماه تا چه ارتفاعي مي توانيد بالا بپريد؟
ج) در واقع نيروي ميدان گرانش بر روي سطح ماه تنها 0.16 شتاب گرانش بر روي زمين است، بنابراين اين بدان معناست كه با صرف انرژي مساوي ، شما مي بايست بتوانيد 6.1 برابر، بالاتر بپريد. البته در چنين گرانش ضعيفي اصلا صلاح نيست که خيلي بالا بپريد چون ممکن است امکان برگشت وجود نداشته باشد.

- در هر ثانيه خورشيد 540 ميليون تن هيدروژن را به 495 ميليون تن هليم تبديل ميكند .در اين فرايند 45 ميليون تن ماده به انرژي تبديل ميشود كه به شكل نور به زمين ميرسد.

- هنگامي كه هسته ي ستاره منفجر ميشود پوسته هاي بيروني ان به بيرون پرتاب ميشو ند ستاره محضر تنها در خلال چند ساعت انرژي اي را منتشر ميكند كه خورشيد ما در مدت پنج ميليون سال منتشر ميكند در اين حال ستاره چندين برابر درخشانتر ميشوداي پديده را ابر نواختر مينامند.

- منظومه شمسي ما مركز راه كهكشان (مركز كهكشان را شيري) را در هر 225ميليون سال بكبار دور ميزند اين مدت را اختر شناسان سال كيهاني ميگويند

- طبق نظريه اي از الكساندر فريدمن فيزيكدان روسي روزي جهان از منبسط شدن متوقف و سر انجام اجرام به سوي هم حركت ميكنند و همه ي انها در يك نقطه ي يگانه جمع ميشوند (پايان جهان).اين حادثه را رمبش بزرگ ميگويند.

- دستور طبخ يك ستاره:
بسيار ساده است ابتدا فشرده شدن ابر عظيمي از غبار و گاز بين ستاره اي در حجمي نسبتا كوچك اتمهاي هيدروژن را به يكديگر نزديك ميكند (در خود فرو ريختن ) اين ابر احتمالا با دريافت ضربه اي از موج حاصل از انفجار يك ستاه ي نزديك اغاز ميشود فشردگي ابر در اثر نيروي گرانش انقدر ادامه مييابد تا جوش هسته اي اغاز شود نيروي رو به بيرون حاصل از اين جوش هسته اي فشردگي بيشتر ابر را متوقف ميكند و وقتي اين تعادل برقرار شد در واقع ستاره متولد ميشود

- رنگ ستارگان از باطن ستاره پرده بر ميدارد:
ستارگان ابي داغتر از خورشيد و قرمز ها سردتر از ان هستند
بيشتر ستارگان داغتر از خورشيد بين ده تا صد برابر خورشيد جرم دارند.

انواع حركات كره ي زمين :
1) حركت انتقالي Revolution : كه زمين با سرعت 30 كيلومتر بر ثانيه آنرا بدور خورشيد در مدت 366 روز طي مي كند.
2)حركت وضعي Rotation :كه زمين هر 23ساعت و 56 دقيقه يكدور بدور خود مي زند و اين حركت از شرق بغرب است.
3)حركت تقديمي Precessional : وقتي فرفره مي چرخد، محور دورانش دايره ي كوچكي را طي مي كند. زمين هم چون بدور خودش مي چرخد پس محور دوران حركت وضعيش ( كه رو به ستاره ي قطبيست) حركت ديگري هم مي كند كه باعث مي شود در هر 26000 سال يكدور كامل حول محور عمود بر دايرة البروج بزند.

<پايان مقاله>

منبع: ملاصدرا

 ترفند(3) : ويندوز XP خود را قانوني كنيد

يكي از بزرگترين مشكلاتي كه كاربران ايراني با آن سرو كار دارند كپي بودن ويندوز XP آنان است. اين مساله را مي تواند مشكلات زيادي را همچون به روز نشدن ويندوز و عدم نصب برخي برنامه ها مانند Windows media Player 11 و بسياري مشكلات ديگر موجب مي شود. با اين روش شما مي توانيد ويندوز كپي شده خود را به طور كامل قانوني كنيد و از امكانات سي دي هاي اورجينال ويندوز استفاده كنيد .

براي شروع كار به منوي Start برويد و از منوي Start روي Run رفته و در آن عبارت regedit را تايپ كرده و Enter را بفشاريد تا ويرايشگر رجيستري شما باز شود. سپس در پنجره باز شده به آدرس زير برويد:

HKEYLOCALMACHINE/SOFTWARE/MICROSOFT/Windows NT/CurrentVersion/WPAEvents

حالا از قسمت راست پنجره روي گزينه OOBEtimer دو بار كليك كنيد. سپس مقدار FF را به 00 تغيير دهيد و روي دكمه OK كليك كنيد و پنجره رجيستري را ببنديد. اكنون مانند مرحله اول از منوي Start به Run برويدو در آن دستور

%systemroot%\system32\oobe\msoobe.exe /a

بنويسد. چند لحظه صبر كنيد تا پنجره اي به نام Active Windows باز شود حالا گزينه دوم يعني Yes,I want to telephone a customer service repressentative to activate windows را انتخاب كنيد و در پايين پنجره روي دكمه Next كليك كنيد. حال از پنجره جديد از قسمت پايين روي دكمه Change product key كليك كنيد . سپس در پنجره جديد كد زير را وارد كنيد:

B7R7P-J36JP-2J7VH-W3TDJ-PDP7T

بعد از نوشتن اين كد روي دكمه Update كليك كنيد و سپس پنجره را ببنديد و سيستم را يك بار رستارت يا Reboot كنيد. بعد از Restart شدن سيستم به منوي Start رفته و Run را انتخاب كنيد و مثل قبل دستور

%systemroot%\system32\oobe\msoobe.exe /a

را وارد كنيد . حالا در پايان بايد پيغام زير را مشاهده كنيد:

Windows is already activated.click to exit

حالا ويندوز شما رسماً قانوني شده و مي توانيد هر برنامه اي را كه ويندوز ادعا مي كند كه احتياج به ويندوز اصل دارد بدون هيچ قرقشه يا بدبختي كشيدن نصب كنيد.

<پايان اين ترفند(3)>

ترفند بعدي (4) : روشي ساده براي محافظت از رمز عبور-<تاريخ درج ترفند(4) در وبلاگ: 22 يا 23 شهريور 1385>

مروري بر مهمترين تنظيمات Internet Explorer-<قسمت 2(آخر)>

<ادامه قسمت اول>
-----------------
تب Privacy :
اين بخش مربوط به مديريت حريم خصوصي و كوكي هايتان است . بعضي از سايتها بدون اطلاع شما وارد حريم خصوصي شما شده و بدون اجازه شما از اطلاعات كوكي ها بهره برداري مي كنند . در اين بخش مي توانيد با حركت دادن دگمه لغزنده داخل فريم Setting يكي از شش حالت پذيرش كوكي ها را قبول كنيد . ( پذيرش تمام كوكي ها = Accept All Cookies ، Low ، Medium ، Medium High ، High و عدم پذيرش كوكي ها = Block All Cookies )

كوكي هاي اطلاعاتي هستند كه بعضي از سايتها به صورت Text در كامپيوتر شما ذخيره مي كنند . مثلاً ممكن است شما از سايتي نظير www.Amazon.com كه يك سايت فروشگاهي مي باشد بازديدي داشته باشيد اين سايت به كمك اين كوكي ها از خريدهاي شما مطلع شده و اطلاعاتي هم از جستجوهاي اخيرتان به دست آورده و محصولات جديد را به شما پيشنهاد مي دهد . كوكي هايي از اين قبيل را كوكي هاي دسته اول يا طرف اول مي گويند.

بعضي از كوكي ها هستند كه از طرف سايتهايي كه جنبه تبليغاتي دارند ( مثل AOL ) در كامپيوتر شما ذخيره مي شوند . اين شبكه هاي تبليغاتي كه براي بسياري از سايت هاي وب تبليغات مي كنند، توسط كوكي ها مي توانند بفهمند كه شما به كدام يك از اين سايت ها سر زده ايد و اولويتهاي بازديدهايتان چه بوده است . به اين نوع كوكي ها ، كوكي هاي دسته سوم يا طرف سوم مي گويند .

( اين كوكي ها از هيچ قانوني براي حفظ اطلاعات خصوصي تبعيت نمي كنند و از اطلاعات معرّف شما بدون كسب اجازه بهره برداري مي نمايند)
دسته اي ديگر از كوكي ها نيز به كوكي هاي جلسه اي معروفند اين كوكي ها مربوط به ديد و بازديدهاي فعلي شما مي باشند و تا زماني وجود دارند كه مرورگرتان باز است و بعد از بستن مرورگر آنها نيز پاك مي شوند .

-براي كنترل كوكي ها مي توانيد يكي از گزينه هاي دگمه لغزان را انتخاب كنيد . پيش فرض مرورگر كه Medium مي باشد كه كوكي هاي طرف سوم را مسدود و كوكي هاي شخص اول را مي پذيرد .
اگر هيچ كدام از شش مورد تعيين سطح پذيرش كوكي ها را نمي پسنديد مي توانيد از طريق اجراي گزينه Advanced و نهادن تيك در گزينه Override automatic بقيه گزينه ها را فعال نموده و در سمت چپ تنظيمات مربوط به كوكي هاي نوع اول و در سمت راست تنظيمات مربوط به كوكي هاي نوع سوم را مشخص نماييد . با نهادن تيك در گزينه Always allow مي توانيد كوكي هاي از نوع جلسه اي را نيز پذيرا باشيد .

در فريم Setting (تب Privacy ) از طريق گزينه Import مي توانيد فايلي را كه داراي تنظيمات دلخواه شماست Import نماييد . اين نوع فايل ها را مي توانيد از سايت سازمانهاي حامي حريم هاي خصوصي افراد به دست آوريد . براي اطلاع بيشتر مي توانيد به آدرس: www.microsoft.com/privacy/wizard/ يا www.privacy.org مراجعه نماييد .

از طريق گزينه Edit در فريم Web Sites مي توانيد آدرس سايتهايي را كه مي خواهيد كوكي هاي آنها را ممنوع ( Block ) يا مجاز ( Allow ) تعيين كنيد ، ثبت كنيد .

لازم به يادآوري است كه تنظيمات مربوط به حريم خصوصي شما فقط در وب سايت هايي عمل مي كنند كه در منطقه امن اينترنت تعريف شده باشند. اگر سايتي را در منطقه سايت هاي معتمد (Trusted) قرار دهيد، IE تمام كوكي هاي آن سايت را پذيرفته و اجازه خواندن كوكي ها را از كامپيوتر شما به سايت مي دهد و اگر سايتي را در منطقه سايت هاي «ممنوعه» (Restricted) بگذاريد، IE تمام كوكي هاي ارسالي آن سايت را بر مي گرداند.

--------------
تب Content :

با استفاده از گزينه هاي اين تب مي توانيد ميزان كنترل خود را بر سايتهاي اينترنتي تنظيم نماييد :

ــ فريم اول Content Advisor مي باشد . با كليك بر روي گزينه Enable پنجره اي گشوده مي شود . اولين تب اين پنجره Rating مي باشد كه به وسيله آن مي توانيد ميزان دسترسي خود يا استفاده كنندگان از مرورگر را به سايتهاي حاوي خشونت و منافي اخلاق معين نماييد . در بخش Select a category to view the rating levels پس از كليك بر روي هر عنواني يك نمودار ميله اي ظاهر شود كه مي توانيد آن را با ماوس گرفته و به چپ و راست حركت دهيد تا ميزان دسترسي به حد مورد نظر شما برسد .

در تب Approved Sites مي توانيد نام سايتهاي مورد پسند خود را وارد نموده و نوع دسترسي ( هميشه = Always ، هرگز = Never ) به آن آدرس ها را نيز مشخص كنيد . در تب General مي توانيد براي كاربران خود (در صورتيكه كامپيوتر شما سرور يك شبكه باشد ) نيز تعيين تكليف نماييد كه آيا مي توانند سايتهايي كه براي آنها هيچ تنظيمي صورت نگرفته بازديد كنند يا نه ؟ يا اينكه منوط به تايپ Password براي كاربران كنيد ( منظور از Hint اين است كه در صورت فراموشي رمز آن كلمه بتوانيد رمز را به ياد شما بياوريد . Hint نبايد كلمه اي باشد كه سايرين به وسيله آن به راحتي بتوانند رمز را حدس بزنند .) در اين صورت در فريم Content advisor گزينه Enable تبديل به Disable شده و از طريق گزينه Setting مي توانيد تنظيمات را انجام دهيد . توسط گزينه Disable مي توانيد تنظيمات خود را غيرفعال كنيد كه براي اين كار نيز از شما رمز خواهد خواست . براي برداشتن كل پسورد ، از طريق Registry ويندوز در آدرس :

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Ratings

دو عنوان String - Hint و DWORD - Key را پاك كنيد.
توسط گزينه هاي موجود در فريم Rating Systems مي توانيد يك فايل تراز يا تعيين نرخ دسترسي براي Content Advisor بيابيد . با كليك بر روي گزينه Enable مي توانيد توسط تب هاي مختلفي كه ظاهر مي شود اين تنظيمات را انجام دهيد . در تب Advanced نيز مي توانيد از انواع تنظيمات موجودتان استفاده نماييد .

ــ فريم دوم Certificates مي باشد .
گزينه Clear SSL( Secure sockets layer ) State : وقتي شما از سايتي يا سايتهايي كه به آن اطمينان داريد بازديد مي كنيد ، ممكن است در بين اين سايتها ، سايتي از شما اطلاعات شخصي براي هر منظوري بخواهد . از طرفي چنانچه از سايت ديگري بازديد نماييد كه از شما مي خواهد تا اطلاعات شخصي خود را وارد نماييد ، با توجه به اينكه اين اطلاعات در كامپيوتر شما موجود است ، آن سايت بدون كسب اجازه ، از اطلاعات موجود بهره برداري قرار گيرد . براي پاك كردن اين توضيحات ، بر روي گزينه مذكور كليك نماييد .

گزينه Certificates راه پي بردن به هويت و اعتبار افراد در اينترنت بررسي گواهينامه ها و امضاهاي ديجيتالي و گواهينامه هاي امنيتي سايت هايي را كه بازديد كرده ايد مي باشد . (گواهي نامه امنيتي ، به عنوان مدرك معتبر بودن يك شركت مي باشد )
از طريق گزينه publishers (ناشران) مي توانيد بفهميد كه به چه شركتهايي اعتماد كرده ايد !

ــ فريم سوم مربوط به Personal Information ( اطلاعات شخصي كاربر ) مي باشد .
با اجراي گزينه اول ( AutoComplete ) مي توانيد حالت تكميل اتوماتيك آدرس وبها ، فرمها ، نام كاربر و رمز روي فرم ها را فعال يا غير فعال نماييد . با استفاده از گزينه هاي Clear Forms و Clear Passwords نيز مي توانيد فرمها و رمز هايي را كه قبلاً وارد نموده ايد پاك كنيد .

نكته: براي اطمينان و رعايت امنيت بيشتر، گزينه هاي اين بخش را غير فعال نماييد .

---------------
تب Connections :

به وسيله اين تب مي توانيد ، امور مربوط به تنظيم و ساختن يك dial up connection ، اقدام كنيد .

ــ با اجراي گزينه Setup مي توانيد تنظيمات مربوط به اتصال به اينترنت را انجام دهيد .
ــ با اجراي گزينه Add يك Connection جديد مي توانيد بسازيد .
ــ با اجراي گزينه Remove مي توانيد هر يك از Connection هايي را كه ساخته ايد ، پاك كنيد .
ــ با اجراي گزينه Setting مي توانيد تنظيمات مربوط به هريك از Connetion هايي را كه مي خواهيد انجام دهيد .
ــ اگر چنانچه دو يا چند Connection داريد ، با اجراي گزينه Set Default مي توانيد يكي از آنها را به عنوان پيش فرض ارتباط با اينترنت قرار دهيد .
ــ در صورتي كه به عنوان يك عضو شبكه محلي هستيد با اجراي گزينه LAN Setting مي توانيد تنظيمات مربوط به LAN را انجام دهيد.

در همين تب فريم اول محتوي سه گزينه ( Option ) در مورد چگونگي برقراري ارتباط با اينترنت در زمان اجراي مرورگر مي باشد . ( اين موارد در زماني صورت مي پذيرد كه در حالت OffLine باشيد . )

الف) در صورت فعال بودن گزينه اول Never dial a connection هر زمان كه شما مرورگر را اجرا كنيد هيچ پيامي براي اتصال به اينترنت نخواهد داد و مرورگر اجرا خواهد .

ب) در صورتي كه شما يكي از اعضاي شبكه محلي هستيد با انتخاب گزينه Dial whenever a network connection is not present مي توانيد به مرورگر بگوييد كه در صورت غيرفعال بودن شبكه محلي از طريق يك شماره گير Dialup Connection به اينترنت متصل گردد .

ج) در صورت فعال بودن گزينه Always dial my default connection مرورگر از طريق شماره گير پيش فرض اقدام به اتصال به اينترنت خواهد نمود .

--------------
تب Programs :

در اين تب مي توانيد تعيين كنيد كه مرورگر براي انجام اقدامات ذكر شده در اين بخش ، از كدام نرم افزار ويندوز استفاده نمايد . در صورتي كه علاوه بر Internet Explorer ، مرورگر ديگري را بر روي كامپيوتر خود نصب نموده ايد ، با كليك بر روي گزينه Reset web Setting مي توانيد علاوه بر پرسش مبني بر قرار دادن Internet Explorer به عنوان مرورگر پيش فرض در مورد تغيير Home Page مرورگر ( به آدرس Default مرورگر ) نيز نظرخواهي مي كند .

با تيك زدن گزينه Internet Explorer should check to see whether it is the default browser، مرورگر Internet Explorer هنگام شروع به كار كنترل مي كند كه آيا به عنوان مرورگر پيش فرض مي باشد يا نه ؟ و از شما مي خواهد كه آيا پيش فرض باشد يا نه ؟

--------------
تب Advanced :

در آخرين تب مي توانيد تنظيمات زيادي را در مورد مرورگر انجام دهيد . به خاطر كثرت گزينه موارد بسيار ضروري ، توضيح داده مي شود ( گزينه هايي كه در انتهاي آنها Requires Restart وجود دارد بدين معني است كه اگر بخواهيد اين عناوين مؤثر و عملي گردند حتماً بايد مرورگر را بسته و مجدداً آن را اجرا نماييد)

ــ زيرمجموعه Accessibility :

گزينه Always expand ALT text for images : يعني در صورتي كه حالت Show picture يا نشان دادن عكس در مرورگر غيرفعال باشد ، مرورگر توضيحات مربوط به ALT تصاوير را به صورت كامل و گسترده به جاي تصوير نشان دهد . (در اينترنت ممكن است به هر دليلي تصاوير نمايان نشود و يا اينكه كاربر حالت نمايش تصاوير توسط مرورگر را غيرفعال نموده باشد ، به همين خاطر معمولاً برنامه نويسان وب ، توضيحاتي درباره تصوير مي نويسند كه به جاي عكس نشان داده شود ، اين توضيحات در داخل تگ Img و به صورت ALT=” Hadi’s Picture ” نوشته مي شود كه در صورت لود نشدن تصوير عنوان « Hadi’s Picture » به جاي عكس نمايش داده مي شود . در مرورگرهاي نسخه 5 به بالا خاصيت ALT به صورت تول تيپ ( Tooltip ) نيز نمايش داده مي شود .)

ــ زيرمجموعه Browsing :

گزينه Always send URLs as UTF-8 : يعني آدرس هايي كه در آدرس بار نوشته مي شوند به صورت يونيكد ارسال شوند تا تحت هر زباني ( در هر كامپيوتري ) قابل خواندن باشند .

1-گزينه Automatocally check for Internet Explorer updates : يعني مرور گر به طور اتوماتيك هر زمان كه به اينترنت متصل مي شود نسخه هاي به روز شده را جستجو كند .

2-انتخاب گزينه Disable script debugging موجب مي شود كه اشكال زدايي Script هاي صفحات وب انجام نشود . اين اشكال زداها توسط توسعه دهندگان وب براي آزمايش برنامه ها و اسكريپت هاي موجود در صفحات وب بكار مي رود .

3-دوگزينه(Other) و Enable Install On Demand ( Internet Explorer) يعني مرورگر در صورت نياز به يك سري از اجزاي تركيب دهنده خود يا صفحات وب ، آنها را دانلود و نصب نمايد .

4-گزينه Notify when Downloads complete : بدين معني است كه مرورگر پس از دانلود نمودن فايلي ، اتمام آن را به كاربر اعلام نمايد .

5-گزينه Show friendly HTTP error messages : با نهادن تيك در اين گزينه ، چنانچه مشكلي در برقراري ارتباط با سرور به جود آيد ، مرورگر توضيحي همراه با اشاره به چگونگي رفع آن به كاربر بدهد . ولي در صورت نداشتن تيك كاربر فقط نام ايراد و كد مربوط به آن را مشاهده خواهد نمود .

6-گزينه Show friendly URLs : با نهادن تيك در اين گزينه ، در صورت عبور ماوس از روي هر لينكي آدرس آن لينك به صورت http://www.myname.com در Status Bar ظاهر مي شود ولي در صورت نداشتن تيك به صورت Shortcut to http://www.myname.com / ظاهر مي شود .

7-گزينه Show Go button in Address bar : يعني كليد Go در آدرس بار قابل رويت باشد .

8-گزينه Show Internet Explorer on the desktop : موجب نمايش آيكن مرورگر در Desktop مي شود .

ــ زير مجموعه Underline links :

1-هر يك از گزينه هاي زير براي تعيين اين كه آيا لينكهاي موجود در صفحات وب زيرخط دار باشند يا نه ، استفاده مي شود .

Always = لينكها هميشه زيرخط دار باشند .
Hover = لينكها هنگام گذر ماوس از روي آنها زيرخط دار شوند .
Never = هرگز نيازي به زيرخط دار بودن لينكها نيست .

2-گزينه هاي Use inline AutoComplete : حالت تكميل خودكار ادامه عبارات و كلمات را براي آدرس بارمرورگر فعال مي كند .

3-گزينه Use smooth scrolling : موجب نرمي و رواني حركت صفحه ( به ميزان پيش فرض ) هنگام بالا و پايين بردن آن مي شود .

ــ زير مجموعه Multimedia :

1-گزينه Enable Automatic Image Resize : يعني فعال نمودن حالت تغيير اندازه تصاوير بزرگ براي قابل رويت شدن كل تصوير بر روي صفحه .

2-گزينه Enable Image Toolbar : وقتي كه با ماوس بر روي تصويري مكث كنيد تولبار هاي مربوط به تصوير در بالاي عكس مذكور ظاهر مي شوند . توسط اين گزينه تعيين مي شودكه آياآن تولبارها ظاهر شوند يا نه ؟

3-گزينه هاي

Play animation in web pages ,
Play sounds in web pages ,
Play videos in web pages :

توسط اين گزينه ها مي توانيد اجراي انيميشن ها ، صداها و ويدئو هاي موجود در صفحات وب را فعال يا غير فعال نماييد . غيرفعال نمودن اين گزينه ها موجب دانلود و اجراي سريعتر صفحات وب در مرورگر مي شود .

4-گزينه Smart image dithering : با فعال بودن اين گزينه ، تصاوير ، صاف وسليس نمايش داده مي شود .

ــ زير مجموعه Search from the Address bar :

1-گزينه Search results , and go to the most likely site : يعني مرورگر بعد از جستجوي سايتها ، به آدرس سايتي كه بيشترين نتايج را در بردارد ، برود .

2-گزينه Don’t search from the Address bar : يعني مرورگر به هيچ عنوان از طريق آدرس بار عمل جستجو را انجام ندهد .

3-گزينه Just display the results in the main window : يعني مرورگر پس از جستجو از طريق آدرس بار نتايج را در پنجره اصلي نشان دهد .

4-گزينه Just go to the most likely site : يعني مرورگر پس از جستجو مستقيماً به آدرس سايتي كه بيشترين نتايج را دارد ، برود .

ــ زير مجموعه Security :

سه گزينه Check for Publisher’s certificate revocation و

Check for server certificate revocation و

Check for signatures on downloaded programs ،

براي كنترل ابطال گواهينامه هاي معتبر ناشران وب و سرورها وكنترل امضاهاي ديجيتال و كدهاي مجوز برنامه ها مي باشد .

4-گزينه Do not save encrypted page to disk : اگر با يكي از اعضاي خانواده يا دوستانتان بطور مشترك از كامپيوتر استفاده مي كنيد و دوست نداريد كه ديگران از اطلاعات شما ( نظير كارتهاي اعتباري ) كه در فولدر Temporay Interent Files باقي مي ماند مطلع شوند ، اين گزينه را تيك بزنيد .

5-گزينه when browser is closed Empty Temporay Internet Files-Folder : براي پاك شدن فايلهاي موجود در « فولدر فايلهاي موقتي اينترنت » (Temporay Interent Files ) پس از بستن مرورگر مي باشد .

6-با انتخاب گزينه Enable Profile Assistant ، اطلاعات شخصي شما بر اساس آنچه كه شما به سايتهاي مورد اعتماد اعلام نموده ايد در كامپيوتر ذخيره شده و حالت Share آنها نيز باقي خواهد ماند . همانگونه قبلاً اشاره شد اين اطلاعات (بدون اجازه كاربر) مورد استفاده سايتهاي ديگر نيز قرار خواهد گرفت .

7-گزينه Warn about invalid site certification : بدين منظور است كه مرورگر از بي اعتباري گواهينامه سايت شما را مطلع نمايد .

8-گزينه Warn if changing between secure and not secure mode : بدين معنا است كه مرورگر ، زماني كه شما از سايتي امن به سايتي ناامن برويد ، شما را مطلع نمايد .

9-گزينه Warn if forms submittal is being redirected : يكي از راههايي كه هكرها از طريق آن مي توانند بدون اين كه متوجه شويد شما را به سايت ديگري بفرستند اين است كه جهت حركت اطلاعاتي را كه شما در فرم هاي وب پر كرده ايد عوض مي كنند . اگر مي خواهيد متوجه اين تغيير جهت شويد مي توانيد اين گزينه را تيك بزنيد .

با كليك بر روي Restore Defaults مي توانيد تمام تغييرات را به حالت پيش فرض برگردانيد .

در پايان براي اعمال تغييرات ، بروري Apply و سپس Ok كليك نموده و خارج شويد .

نويسنده : موسي حيدري

گردآورنده: مسعود سروري

منبع: http://www.p30world.com/archives/000254.php

<پايان مقاله>

 نور و امواج الكترومغناطيس

هويگنس در سال 1690 رساله اي در شرح نظريه موجي نور منتشر كرد. طبق اصل هويگنس حركت نور به صورت موجي است و از چشمه هاي نوري به تمام جهات پخش مي شود. هويگنس با به كاربردن امواج اصلي و موجك هاي ثانوي قوانين بازتاب و شكست را تشريح كرد. هويگنس نظر داد كه سرعت نور در محيط هاي شكست دهنده كمتر از سرعت نور در هوا است كه درست است.

پيروزي نظريه موجي نور

نظريه دانه اي نيوتن هرچند بعضي از سئوالات را پاسخ مي گفت، اما باز هم پرسش هايي وجود داشت كه اين نظريه نمي توانست براي آنها جواب قانع كننده اي ارائه دهد. مثلاً چرا ذرات نور سبز از ذرات نور زرد بيشتر منحرف مي شوند؟ چرا دو دسته اشعه ي نور مي توانند بدون آنكه بر هم اثر بگذارند، از هم بگذرند؟

اما بر اساس نظريه موجي هويگنس، دو دسته اشعه ي نوراني مي توانند بدون آنكه مزاحمتي براي هم فراهم كنند از يكديگر بگرند. هويگنس نمي دانست كه نور موج عرضي است يا موچ طولي، و طول موج هاي نور مرئي را نيز نمي دانست. ولي چون نور در خلاء نيز منتشر مي شود، وي مجبور شد محيط يا رسانه حاملي براي اين انتشار اين امواج در نظر بگيرد. هويگنس تصور مي كرد كه اين امواج توسط اتر منتقل مي شوند. به نظر وي اتر محيط و مايع خيلي سبكي است و همه جا، حتي ميان ذرات ماده نيز وجود دارد.

نظري هويگنس نيز بطور كامل رضايت بخش نبود، زيرا نمي توانست توضيح دهد كه چرا سايه ي واضح تشكيل مي شود، يا چرا امواج نور نمي توانند مانند امواج صوت از موانع بگذرند؟

نظريه موجي و دانه اي نور بيش از يكصد سال با هم مجادله كردند، اما نظريه دانه اي نيوتن بيشتر مورد قبول واقع شده بود، زيرا از يكطرف منطقي تر به نظر مي رسيد و از طرف ديگر با نام نيوتن همراه بود. با وجود اين هر دو نظريه فاقد شواهد پشتوانه اي قوي بودند. تا آنكه بتدريج دلايلي بر موجي بودن نور ارائه گرديد

لئونارد اويلر فكر امواج دوره اي را تكميل كرد، همچنين دليل رنگ هاي گوناگون را مربوط به تفاوت طول موج آنها دانست. و اين گام بلندي بود. در سال 1800 ويليام هرشل آزمايش بسيار ساده اما جالبي انجام داد. وي يك دسته اشعه ي نور خورشيد را از منشور عبور داد و در ماوراي انتهاي سرخ طيف حاصل دماسنجي نصب كرد. جيوه در دما سنج بالا رفت، بدين ترتيب هرشل تابشي را كشف كرد كه به تابش زير قرمز مشهور شد.

در همين هنگام يوهان ويلهلم ريتر انتهاي ديگر طيف را كشف كرد. وي دريافت كه نيترات نقره كه تحت تاثير نور آبي يا بنفش به نقره ي فلزي تجزيه و رنگ آن تيره مي شود، اگر در وراي طيف، در جاييكه بنفش محو مي شود، نيترات نقره قرار گيرد حتي زودتر تجزيه مي شود. ريتر نوري را كشف كرد كه ما اكنون آن را فوق بنفش مي ناميم. بدين ترتيب هرشل و ريتر از مرزهاي طيف مرئي گذشتند و در قلمروهاي جديد تابش پا نهادند. در اين هنگام دلايل جديدي براي موجي بودن نور توسط يانگ و فرنل ارائه گرديد.

در سال 1801 توماس يانگ دست به آزمايش بسيار مهمي زد. وي يك دسه اشعه ي باريك نور را از دو سوراخ نزديك بهم گذارانيد و بر پرده اي كه در عقب اين سوراخ نصب كرده بود تابانيد. احتمال مي رفت كه اگر نور از ذرات تشكيل شده باشند، محل تلاقي دو دسته اشعه اي كه از سوراخها عبور كرده اند، بر روي پرده روشن تر از جاهاي ديگر باشد. اما نتيجه اي كه يانگ به دست آورد چيزي ديگر بود. بر روي پرده يك گروه نوارهاي روشن تشكيل شده بود كه هر يك به وسيله ي يك نوار تاريك از ديگري جدا مي شد. اين پديده به سهولت با نظريه موجي نور توضيح داده شد.

نوار روشن نشان دهنده ي تقويت امواج يكي از دسته ها به وسيله ي امواج دسته ي ديگر است. به گفته ي ديگر، هر جا كه دو موج همفاز شوند، بر يكديگر افزوده مي شوند و يكديگر را تشديد مي كنند. از طرف ديگر نوارهاي تاريك نشان دهنده ي جاهايي است كه امواج در فاز مقابلند، در نتيجه يكديگر را خنثي مي كنند. اگر چه يانگ بارها تاكيد كرد كه برداشت هايش ريشه در پژوهش هاي نيوتن دارد، اما به سختي مورد حمله قرار گرفت و نظريات وي خالي از هر گونه ارزش تلقي شد. با اين وجود يانگ طول موج هاي متفاوت نور مرئي را اندازه گرفت.

در سال 1814 ژان فرنل بي خبر از كوششهاي يانگ مفاهيم توصيف موجي هويگنس و اصل تداخل را با هم تركيب كرد و اظهار داشت: ارتعاشات يك موج درخشان را در هر يك از نقاط آن مي توان به عنوان مجموع حركت هاي بنيادي دانست كه به آن نقطه مي رسند. بر اثر انتقادهاي شديد طرفداران نيوتن، فرنل تاكيدي رياضي يافت. وي توانست نقش هاي پراش ناشي از موانع و روزنه هاي گوناگون را محاسبه كند و به طور رضايت بخشي انتشار مستقيم نور را در محيط هاي همسانگرد و همگن توضيح دهد. بدينسان انتقاد عمده ي طرفداران نيوتن را نسبت به نظريه موجي بي اثر كند. هنگاميكه فرنل به تقدم يانگ در اصل تداخل پي برد، هرچند اندكي مايوس شد، اما نامه اي به يانگ نوشت و احساس آرامش خود را از هم راي بودن با او ابراز داشت.

قبل از ادامه ي بحث در مورد كارهاي فرنل لازم است موج طولي و موج عرضي را تعريف كنيم. در مجو طولي جهت انتشار با جهت ارتعاش يكي هستند. نظير نوسان يك فنر. اما در موج عرضي جهت ارتعاش بر جهت انتشار عمود است، نظير موج بر سطح آب كه نوسان و انتشار عمود بر هم هستند.

فرنل تصور مي كرد امواج نور، امواج طولي هستند. اما تصور موج طولي نمي توانست خاصيت قطبش نور را توجيه كند. فرنل و يانگ چندين سال با اين مسئله درگير بودند تا سرانجام يانگ اظهار داشت كه ممكن است ارتعاش اتري همانند موجي در يك ريسمان عرضي باشد. ولي امواج عرضي انها در يك محيط مادي منتقل شوند. از طرفي ديگر با توجه به سرعت نور ( كه در آنزمان مقدار آن را نمي دانستند ولي مي دانستند كه فوق العاده زياد است)، اتر نمي توانست گاز يا مايع باتشد و بايد جامد و در عين حال خيلي صلب باشد حتي مي بايست صلب تر از فولاد باشد. از اين گذشته اتر مي بايست در تمام مواد نفوذ كند، يعني نه تنها در فضا، بلكه بايد در بتواند گازها، آب، شيشه و حتي در چشم ها نفوذ كند، زيرا نور وارد چشم نيز مي شود. علاوه بر اين اتر نبايستي هيچگونه اصطكاكي داشته باشد و مانع بهم خوردن پلك ها گردد. با وجود اين با تمام مشكلاتي كه اتر داشت براي توجيه موجي بودن نور مورد قبول واقع شد. بدين ترتيب در سال 1825 نظريه موجي نور مورد قبول واقع شد و نظريه دانه اي نيوتن طرفداران چنداني نداشت .

محاسبه سرعت نور

اولين كسي كه براي محاسبه ي سرعت نور اقدام كرد، گاليله بود. وي به اتفاق همكارش براي اندازه گيري سرعت نور اقدام كردند. روش كار به اين طريق بود كه همكار گاليله در حاليكه فانوسي در دست داشت بالاي تپه اي ايستاده بود و گاليله بالاي تپه اي ديگر. هر دو با خود فانوسي داشتند كه روي آن را پوشانده بودند. دستيار وي به مجرد آنكه نور گاليله را مي ديد، با برداشتن پرده از روي فانوس خود به گاليله علامت مي داد. گاليله اين آزمايش را با فواصل بيشتر و بيشتر تكرار كرد، اما نتوانست اختلاف زماني بين برداشتن پرده از روي فانوس خود و دستيارش به دست آورد و سرانجام گفت كه سرعت نور خيلي زياد است.

نخستين بار سرعت نور در سال 1676 توسط رومر (Romer) با استفاده از ماه گرفتگي محاسبه شد و معلوم گشت كه سرعت نور نيز محدود است. عددي را كه رومر به دست آورد 215 هزار كيلومتر بر ثانيه بود. اين عدد آنقدر بزرگ بود كه معاصران وي آن را باور نمي كردنددر سال 1726 برادلي با استفاده از تغيير وضعيت ستارگان نسبت به زمين سرعت نور را محاسبه كرد و عدد سيصد هزار كيلومتر بر ثانيه را به دست آورد.

نخستين بار فيزيو با ستفاده از روش غير نجومي و اصلاح روش گاليله سرعت نور اندازه گيري كرد و مقدار آن را سيصد و سيزده هزار كيلومتر بر ثانيه به دست آورد. بتدريج همراه با پيشرفت وسائل اندازه گيري هاي زيادي انجام شد و امروزه مقدار سيصد هزار كيلومتر بر ثانيه پذيرفته شده است .

در زمان فرنل اين سئوال مطرح بود كه آيا حركت زمين در ميان اتر موجب ايجاد اختلافي قابل مشاهده بين نور چشمه ي زميني و چشمه هاي فرازميني مي شود يا نه؟ آراگو به طور تجربي دست به آزمايش زد و دريافت كه هيچگونه اختلافت قابل مشاهده اي در اين زمينه وجود ندارد. رفتار نور چنان بود كه گويي زمين نسبت به اتر بي حركت است.

فرنل براي توضيح آن اظهار داشت كه نور هنگام عبور از يك ماده ي شفاف متحرك كشيده مي شود و رابطه زير را ارائه داد:

 

v=c/n + or - vw(1-1/n^2)

كه در آن v=c/n , vw سرعت نور در يك محيط غليظ مثلاً آب است و سرعت آب و جمله ي بعدي به دليل حركت آب نسبت به وجود مي آيد.

در هر محيط مادي سرعت نور و طول موج آن مقدارشان از مقدار خلا كمتر است كميتي كه در هر محيطي ثابت مي ماند فركانس نور هست. فركانس نور با طول موجش نسبت عكس دارد:

(V=F L) كه در آن F معرف فركانس و L معرف طول موج و V معرف سرعت نور در محيط مادي مي باشد .

در اپتيك خواص محيط در يك طول امواج را مي توان توسط يك پارامتر يعني نسبت سرعت نور در خلا به سرعت نور در محيط توصيف نماييم. اين پارامتر ضريب شكست نام دارد.

(n=c/v) بنابر اين در يك محيط مادي داريم (V=F L ) كه در اين رابطه (n) اين ضريب شكست تنها كميتي است كه براي محاسبه رفتار نور در محيط مورد نياز هست. از آنجايي كه سرعت نور در محيط هاي مختلف متفاوت است ،تعيين مسير پيشروي نور رديايي پرتو) كه از ميان محيط هاي مختلف طي مسير مي كند مشكل مي باشد.

نور و الكترومغناطيس

همزنان با تلاشهاي يانگ و فرنل فارادي، اورستد، آمپر و عده اي ديگر از فيزيكدانان روي پديده هاي الكتريكي و مغناطيسي و وابستگي آنها كار مي كردند كه ظاهراً هيچ ربطي به نور نداشت. اما بعدها مشخص گرديد كه الكتريسيته و مغناطيس و نور از هم جدا نيستند. به همين دليل در اينجا اشاره اي كوتاه به الكترسيسته و مغناطيس داريم و سپس امواج الكترومغناطيسي را بيان خواهيم كرد كه نور بخش بسيار كوچكي از آن است.

نيروي الكتريكي

دو جسم كه داراي بار الكتريكي باشند بر يكديگر نيرو وارد مي كنند. كولن تحت تاثير قانون جهاني گرانش نيوتن مقدار نيرويي را كه اجسام باردار بر يكديگر وارد مي كنند به طور رياضي بيان كرد كه طبق آن اين مقدار با حاصلضرب بارها متناسب و با مجذور فاصله نسبت عكس دارد.

 

F=kqQ/r^2

بين نيروي گرانش و نيروي الكتريكي دو اختلاف وجود دارد:

اول اينكه گرانش همواره جاذبه است. در حاليكه نيروي الكتريكي مي تواند جاذبه يا دافعه باشد. دو بار الكتريكي همنام يكديگر را دفع مي كنند و دو بار الكتريكي غير همنام يكديگر را جذب مي كنند.

اختلاف ديگر نيروهاي الكتريكي و گرانشي در مقدار آنها است. به عنوان مثال نيروي الكتريكي كه دو الكترون به يكديگر وارد مي كنند، تقريبا هزار ميليارد ميليار ميليارد برابر نيروي گرانشي است كه اين دو الكترون برهم وارد مي كنند.

كولن پس از ارائه قانون الكتريكي خود، در صدد تهيه قانوني براي نيروي مغناطيسي برآمد. كولن براي نيروي مغناطيسي فرمولي مشابه با نيروي الكتريكي به دست آورد كه مورد توجه فيزيكدانان واقع نشد. اما پس از كشف ارتباط متقابل ميدانهاي الكتريكي و مغناطيسي، مشخص شد كه اين دو ميدان مستقل از هم نيستند. كه آن را نيروي الكترومغناطيسي مي نامند. برد اين نيرو نيز بينهايت است.

الكترومغناطيس

مبدا علم الكتريسيته به مشاهده معروف تالس ملطي در 600 سال قبل از ميلاد بر ميگردد. در آن زمان تالس متوجه شد كه يك تكه كهرباي مالش داده شده خرده هاي كاغذ را ميربايد. از طرف ديگر مبدا علم مغناطيس به مشاهده اين واقعيت برميگردد كه بعضي از سنگها (يعني سنگهاي ماگنتيت) بطور طبيعي آهن را جذب ميكند. اين دو علم تا سال 1199-1820 به موازات هم تكامل مييافتند.

در سال 1199-1820 هانس كريستان اورستد (1777-1851) مشاهده كرد كه جريان الكتريكي در يك سيستم ميتواند عقربه قطب نماي مغناطيسي را تحت تاثير قرار دهد. بدين ترتيب الكترومغناطيس به عنوان يك علم مطرح شد. اين علم جديد توسط بسياري از پژوهشگران كه مهمترين آنان مايكل فاراده بود تكامل بيشتري يافت.

جيمز كلارك ماكسول قوانين الكترومغناطيس را به شكلي كه امروزه ميشناسيم، در آورد. اين قوانين كه معادلات ماكسول ناميده ميشوند، همان نقشي را در الكترومغناطيس دارند كه قوانين حركت و گرانش در مكانيك دارا هستند

در مكانيك كلاسيك و ترموديناميك تلاش ما بر اين است كه كوتاهترين وجمع و جورترين معادلات يا قوانين را كه يك موضع را تا حد امكان به طور كامل تعريف مي‌كنند معرفي كنيم. در مكانيك به قوانين حركت نيوتن و قوانين وابسته به آنها ، مانند قانون گرانش نيوتن، و در ترموديناميك به سه قانون اساسي ترموديناميك رسيديم. در مورد الكترومغناطيس ، معادلات ماكسول به عنوان مبنا تعريف مي‌شود. به عبارت ديگر مي‌توان گفت كه معادلات ماكسول توصيف كاملي از الكترو‌مغناطيس به دست مي‌دهد و علاوه برآن اپتيك را به صورت جزء مكمل الكترومغناطيس پايه گذاري مي‌كند. به ويژه اين معادلات به ما امكان خواهد داد تا ثابت كنيم كه سرعت نور در فضاي آزاد طبق رابطه :

(C=1/sqr(M.E.))

به كميتهاي صرفا الكتريكي و مغناطيسي مربوط مي‌شود .

يكي از نتايج بسيار مهم معادلات ماكسول ، مفهوم طيف الكترومغناطيسي است كه حاصل كشف تجربي موج راديويي است. قسمت عمده فيزيك امواج الكترومغناطيسي را از چشمه‌هاي ماوراي زمين دريافت مي‌كنيم و در واقع همه آگاهي هايي كه درباره جهان داريم از اين طريق به ما مي‌رسد. بديهي است كه فيزيك امواج الكترو مغناطيسي خارج از زمين در گسترده نور مرئي از آغاز خلقت بشر مشاهده شده‌اند.

فيزيك امواج الكترو مغناطيسي يك رده از فيزيك امواج است كه داراي مشخصات زير است.

امواج الكترو مغتاطيسي داراي ماهيت و سرعت يكسان هستند و فقط از لحاظ فركانس ، يا طول موج با هم تفاوت دارند .

در طيف فيزيك امواج الكترو مغناطيس هيچ شكافي وجود ندارد. يعني هر فركانس دلخواه را مي‌توانيم توليد كنيم.

براي مقياس‌هاي بسامد يا طول موج ، هيچ حد بالا يا پائين تعيين شده اي وجود ندارد.

قسمت عمده اين فيزيك امواج داراي منبع فرازميني هستند.

فيزيك امواج الكترومغناطيسي جزو امواج عرضي هستند.

فيزيك امواج الكترومغناطيسي از طولاني‌ترين موج راديويي ، با طول موج‌هاي معادل چندين كيلومتر ، شروع شده پس از گذر از موج راديويي متوسط و كوتاه تا نواحي كهموج ، فروسرخ و مرئي امتداد مي‌يابد. بعد از ناحيه مرئي فرابنفش قرار دارد كه خود منتهي به نواحي اشعه ايكس ، اشعه گاما و پرتوي كيهاني مي‌شود. نموداري از اين طيف كه در آن نواحي قراردادي طيفي نشان داده مي‌شوند در شكل آمده است كه اين تقسيم بندي‌ها جز براي ناحيه دقيقا تعريف شده مرئي لزوما اختياري‌اند.

يكاهاي معروف فيزيك امواج الكترومغناطيسي

طول موج لاندا بنا به تناسب مورد ، برحسب متر و همچنين ميكرون يا ميكرومتر ، واحد آنگستروم نشان داده مي‌شود. اين واحد اكنون دقيقا معادل 10- ^ 10 متر تعريف شده است.

ناحيه مرئي يا نور مرئي ( 4000-7500 آنگستروم ) توسط نواحي فروسرخ از طرف طول موج‌هاي بلند ، فرابنفش از طرف طول موج‌هاي كوتاه ، محصور شده است. معمولا اين نواحي به قسمت هاي فروسرخ و فرابنفش دور و نزديك ، با محدوده‌هايي به ترتيب در حدود 30 ميكرومتر و 2000 آنگستروم تقسيم مي‌شوند كه نواحي مزبور داراي شفافيت نوري براي موادي شفاف از جمله منشورها و عدسي‌ها مي‌باشند .

طبيعت نور

حساسيت اندام هاي ديداري به نور بسيار زياد است. بنابر تازه‌ترين اندازه گيريها ، براي ‏احساس نور كافي است كه حدود انرژي تابشي در هر ثانيه و تحت شرايط مناسب بر ‏چشم بتابد. به عبارت ديگر ، توان كافي براي تحريك نوري قابل احساس مساوي ‏است.

چشم انسان از جمله حساسترين وسايلي است كه مي تواند وجود نور را درك كند. اثر ‏نور بر چشم در فرايند شيميايي معيني خلاصه مي شود. كه در لايه حساس چشم پديد ‏مي آيد و باعث تحريك عصب بينايي و مركزهاي مربوط در مغز قدامي مي شود. اثر ‏شيميايي نور مشابه با كش روي اي حساس چشم انسان را مي توان در محور ‏تدريجي رنگها در نور مشاهده كرد .

با استفاده از اين وسايل خاص مي توان پديد آمدن جريان الكتريكي بر اثر نور را به ‏سهولت آشكار كرد. اگر بام يك خانه كوچك را بتوان با ماده اي كه در فتوسلها بكار مي ‏رود پوشاند، مي توان در يك روز آفتابي به كمك انرژي نوري جريان الكتريكي با توان چند ‏كيلووات بهت آورد. سرانجام بايد متمركز شد كه اثر مكانيك نور را نيز مي توان ‏مشاهده كرد. اين اثر در فشار نور بر سطح بازتاب دهنده يا جذب كننده نور آشكار مي ‏شود.

اگر جسم را به شكل پره‌هاي متحركي بسازيم، چرخش چنين پره‌هايي بر اثر نور تابشي ‏را مي توان ديد. اين آزمايش جالب توجه اولين بار در 1900 توسط بروف در مسكو انجام ‏شده است. محاسبه‌ها نشان مي دهد كه تابش پرتوهاي خورشيدي بر آينه‌‌ها اثر مي كند.

معادلات الكترومغناطيس ماكسول و آغاز بحران فيزيك نيوتني

ماكسول تمام دانش تجربي آن روزگار را در مجموعه واحدي از معادلات رياضي به طور بارزي خلاصه كرد و جهان علم را شديداً تحت تاثير قرار داد. چنانكه همگان به تحسين وي پرداختند. لودويك بولتزمن از قول گوته مي نويسد كه آيا خدا بود كه اين سطور را نوشت.

وي به شيوه اي صرفاً نظري نشان داد كه ميدان مغناطيسي مي تواند همانند موجي عرضي در اتر نور رسان انتشار يابد. پذيرش موجي نور به همان اندازه پذيرش يك زمينه ي فراگير يعني اتر نور رسان را ايجاب مي كرد. ماكسول در اين مورد مي گويد.

اترها را ابداع كردند تا سيارات در آنها شناور باشند، جوهاي الكتريكي و شارهاي مغناطيسي را تشكيل دهند، احساس ها را از يك پاره ي پيكر ما به پاره ي ديگر منتقل كنند. ولي آخر، تا آنجا كه تمامي فضا سه يا چهار بار از اترها پر شده است... تنها اتري كه باقيمانده است، همان است كه توسط هويگنس براي توضيح انتشار نور ابداع شده است.

بنابراين سرعت ثابت امواج الكترمغناطيسي بايستي نسبت به يك دستگاه مقايسه مي شد، و اين دستگاه همان دستگاه اتر بود. يعني اتر ساكن مطلق فرض مي شد و تمام اجسام نسبت به آن در حركت بودند و سرعت امواج الكترومغناطيسي و در حالت خاص سرعت نور نسبت به اتر ثابت بود. اين نظريه در حالي شكل گرفت كه نسبيت گاليله اي نيز معتبر و بي نقص تصور مي شد. بنابراين اگر سرعت نور نسبت به يك دستگاه لخت c باشد و دستگاه با سرعت v نسبت به اتر در حركت باشد، در آنصورت سرعت نور نسبت به اتر w برابر خواهد شد با w=c+v چنانچه نور در جهت مخالف دستگاه حركت كند، آنگاه خواهيم داشت w=c-v نتيجه اينكه در اواخر قرن نوزدهم ميلادي فيزيك نظري بر سه بنياد زير مبتني بود.

معادلات نيوتن

نسبيت گاليله اي

معادلات ماكسول

بر اين اساس ماكسول به فكر محاسبه سرعت حركت منظومه ي شمسي نسبت به اتر افتاد. وي در سال 1879 طي نامه اي كه براي تاد در آمريكا نوشت، طرحي را براي اندازه گيري سرعت حركت منظومه ي شمسي نسبت به اتر پيشنهاد كرد. يك آمريكايي به نام مايكلسون اين طرح را دنبال كرد و براي انجام آزمايش تداخل سنجي نيز ساخت و در سال 1880 آزمايش كرد.

آزمايش مايكلسون

آزمايش مايلكسون بر اساس نسبيت گاليله شكل گرفت. در نسبيت گاليله اي همه ي اجسام نسبت به اتر كه ساكن فرض شده بود حركت مي كردند. بنابراين اگر جسمي مثلاً زمين نسبت به اتر با سرعت V1 در حركت بود و جسم ديگري مثلاً يك راكت نسبت به زمين با سرعت V2 حركت مي كرد، انگاه سرعت راكت نسبت به اتر از رابطه ي زير به دست مي آمد:
 

V=v1+V2

سئوال مايكلسون اين بود كه اگر دو شعاع نوراني يكي عمود بر جهت حركت زمين و ديگري همجهت با آن به دو آينه كه در فاصله مساوي از منبع نور قرار دارند بفرستيم، كداميك زودتر بر مي گردد؟ طبق محاسبات مايكلسون كه در ادامه خواهد آمد و با استفاده از نسبيت گاليله اي و مطلق بودن زمان و با توجه به جمع برداري سرعت ها، زمان رفت و برگشت دو شعاع نوراني قابل محاسبه و با توجه به آن مي توان سرعت مطلق زمين را نسبت به اتر محاسبه كرد.

با توجه به شكل آزمايش مايكلسون، يك پرتو نوري (مايكلسون از نور خورسيد استفاده كرد) به آينه مياني دستگاه برخورد مي كند. آينه نيمه اندود است قسمتي از نور را عبور مي دهد و بخشي از آن را با توجه به زاويه اي كه با نور ورودي تشكيل داده تحت زاويه 45 درجه منعكس مي كند.

پرتو عبوري در رفت و بازگست بازوي تداخل سنج را طي مي كند كه با توجه به اينكه در رفت و بازگشت به ترتيب سرعت هاي زير خواهد داشت:
 

c+v and c-v

كه در آن c , v به ترتيب سرعت نور نسبت به زمين و سرعت زمين نسبت به اتر است. بنابراين زمان رفت و برگشت پرتو موازي با حركت زمين برابر خواهد شد با
 

T1=(L/c+v)+(L/c-v)=2Lc/c2-v2

كه در آن L طول بازوي تداخل سنج است.

اما پرتوي كه عمود بر جهت حركت منعكس مي شود، قبل از آنكه به منعكس كننده برسد، منعكس كننده قدري جابجا شده و كه در اين حالت كقدار جابجايي آن با بازوي تداخل سنج و مسير نور يك مثلث قائم الزاويه تشكيل مي دهد. كه مي توان نشان داد زمان رفت و برگشت تور در جهت عمود بر جهت حركت رمين برابر است با:
 

T2=2L/(c2-v2)1/2

با تقسيم طرفين روابط بالا بر يكديگر و پس از ساده كردن خواهيم داشت:
 

T2=T1/(1-v2/c2)1/2

در اين رابطه سرعت نور مشخص است و زمانها با آزمايش قابل محاسبه هستند و تنها مجهول آن v يعني سرعت زمين نسبت به اتر مجهول بود كه طبق پيش بيني مايكلسون بسادگي قابل محاسبه بود.

مايكلسون براي آنكه طول بازوي تداخل سنج هم موجب بروز اشكال نشود با چرخندان آن به اندازه 90 درجه تنها يك طول مورد استفاده قرار گرفت، با اين وجود نتيجه ي آزمايش منفي بود. بارها و بارها اين آزمايش و حتي با در سال 1987 به كمك مورلي تكرار شد، بازهم نتيجه منفي بود و دو زمان اندازه گيري شده با هم برابر بود. يعني آزمايش نشان داد كه زمين نسبت به اتر ساكن است.

بحران فيزيك كلاسيك

آنچه از اين آزمايش به دست آمد بسيار گيج و ناراحت كننده بود. اولين فكري كه قوت گرفت اين بود كه بايد اشكال از معادلات ماكسول باشد كه تنها بيست سال از عمر آن مي گذشت. يعني بايد آنها را طوري تغيير داد تا با نسبيت گاليله اي سازگار باشد. اما آزمايش فيزو و ساير نتايج حاصل از حركت نور و امواج الكترومغناطيسي آنها را تاييد مي كرد.

مورد بعدي اشكال را به مكانيك نيوتني وارد كردند، اما مكانيك نيوتني هم در جهان معمولي پا برجا و با تجربه سازگار بود. هر تلاشي كه براي توجيه علت شكست نتيجه ي آزمايش مايكلسون انجام مي دادند، با شكست رو به رو مي شد. در اين ميان دو نظريه از بقيه حالب تر به نظر مي رسيد.

يكي كشش اتري كه به موجب آن جارجوب اتر بطور موضعي به كليه ي اجسام با جرم محدود متصل است. اين نظريه هيچ اصلاحي را در قوانين نيوتن، نسبيت گاليله اي و معادلات ماكسول لازم نمي دانست. اما اين نظري با كجراهي نور ستارگان ناسازگار بود.

نظريه دوم نظريه گسيلي بود كه طبق آن معادله هاي ماكسول را بايد طوري اصلاح مي كردند كه سرعت نور با سرعت چشمه ي صادر كننده بستگي داشته باشد. اين نظريه نيز با نور واصل از ستارگان دوتايي ناسازگار بود

سرانجام در سال 1893 فيتز جرالد نظريه ي عجيبي ارائه داد. طبق نظر فيتز جرالد، تمام اجسام در جهت حركت خود نسبت به اتر منقبض مي شوند و عامل انقباض برابر است با:
 

1/sqr(1-(v2/c2)^2)

اين نظريه هرچند عجيب و ساختگي به نظ مي رسيد، اما جون فرضيه اتر را مي پذيرفت و معادلات الكترومغناطيس ماكسول را تغيير نمي داد و در عين حال اصول مكانيك بهمان شكل قبلي باقي مي گذاشت و نتيجه ي آزمايش را نيز توجيه مي كرد، بيشتر مورد قبول بود.

متعاقب آن لورنتس تبديلات خود را كه به تبديلات لورنتس معروف است ارائه كرد :
 

Lorentz Transformation

The primed frame moves with velocity v in the x direction with respect to the fixed reference frame. The reference frames coincide at t=t'=0. The point x' is moving with the primed frame.

در همان دوران كه لورنتس روي اشعه ي كاتدي كار مي كرد، اين انقباض را بوسيله ي نظريه الكتروني خود توضيح داد. وي نظر داد كه جرم ذره اي باردار كه بر اثر حركت در حجم كوچكتري متمركز مي شود، اضافه خواهد شد. و بدين تريب نظريه تغييرات جرم نيز براي اولين بار در فيزيك مطرح شد.

تمام اين كوششها براي حفظ دستگاه مرجع مطلق اتر انجام شد، اما ديگر اين موجود ناسازگاري خود را با مشاهدات تجربي نشان داده بود. پوانكاره نخستين كسي بود كه اظهار داشت آين اتر ما واقعاً وجود دارد؟ من اعتقاد ندارم كه مشاهدات دقيقتر ما هرگز بتواند چيزي بيشتر از جابجايي هاي نسبي را آشكار كند

بدين ترتيب فيزيك نظري در آغاز قرن بيستم با بزرگترين بحران دوران خود رو به رو بود .

منبع : www.cph-theory.com

<پايان مقاله>